Хотхон Intelligence · Аргачлалын баримт

Улаанбаатар Орон Сууцны Үнийн Индекс — Аргачлал

Индексийн тоо бүрийг хэрхэн тооцдогийг энд бүрэн, ил тод тайлбарлав. Аргачлалд өөрчлөлт орвол энэ хуудсанд зарлаж, түүхэн утгуудыг дахин тооцно.

← Индексийн сүүлийн дугаар

1. Юуг хэмждэг вэ

Улаанбаатар хотын орон сууцны зарын үнийн (asking price) сарын өөрчлөлтийг хэмжинэ. Энэ нь борлуулалтын (хэлцлийн) үнэ БИШ — Монголд MLS болон нийтэд нээлттэй борлуулалтын үнийн бүртгэл байхгүй тул зарын үнэ нь зах зээлийн цорын ганц нийтэд ажиглагдах дохио юм. Монголбанкны Орон сууцны үнийн индекс мөн зарын үнэд суурилдаг — өөрөөр хэлбэл энэ суурь нь үндэсний стандарт.

2. Өгөгдлийн эх сурвалж

3. Индексийн тооцоо

4. Яагаад индексүүд хоорондоо зөрдөг вэ

Үнийн индексүүд хамрах хүрээ (аль зарууд), арга (медиан / давтан-борлуулалт / стратификаци), суурь (зарын vs хэлцлийн үнэ) зэргээс шалтгаалан зүй ёсоор өөр өөр утга өгдөг. Манай индекс өөр эх сурвалжийн тооноос зөрвөл энэ нь аль нэг нь «буруу» гэсэн үг биш — хэмжиж буй зүйлс нь өөр гэсэн үг. Асуулт гарвал бид зөрүүг задлан тайлбарлана.

Ил тод байдлын амлалт: зарын үнэ түвшинг сайн харуулдаг ч бодит хямдралын ихэнх нь зар дээр биш, хувийн тохиролцоонд явагддаг. Бидний өөрсдийн судалгаагаар УБ-ын заруудын ~82% нь үнээ огт өөрчилдөггүй, ердөө ~15.3% нь бууруулдаг (АНУ ~24%, Их Британи ~34%). Тиймээс индексийг «үнийн түвшний хөдөлгөөний дохио» гэж уншина уу — хэлцлийн үнийн баталгаа гэж бус.

5. Хязгаарлалтууд

6. Засварын бодлого

Аргачлалд өөрчлөлт орсон тохиолдолд (жишээ нь, сагсны шалгуур өөрчлөх, давхаргалалт нэмэх) энэ хуудсанд огноотойгоор зарлана. Индексийн түүхэн утгыг шинэ аргачлалаар дахин тооцож нийтэлнэ.

Анхны мэдээллийн цувааг эргэж засварлахгүй бөгөөд өмнө нь нийтлэгдсэн (эш татсан) утгууд байрандаа хэвээр үлдэнэ. Дахин тооцсон цувааг түүний хажууд, тусдаа файлаар нийтэлнэ. Хуучин дугаарууд архивт хэвээр үлдэнэ.

2026-09-21 — сагсны шалгуурын өөрчлөлт: давхардсан зар. Нэг орон сууц хоёр зараар зэрэг зарлагдсан тохиолдолд медиан тооцоход хоёр удаа тоологдож байв. Үүнийг залруулж, нэг орон сууцыг зөвхөн нэг удаа тооцдог болгов.

Нөлөө: Индексийн сагсны медиан 0.64 хувиар буурав. Хотхоны түвшинд 24 хотхоны медиан 2 хувиас дээш, түүнээс 10 нь 5 хувиас дээш өөрчлөгдсөн. Тухайлсан нэг барилгын мэдээллийг ашиглагчдад энэхүү өөрчлөлт нь нийт индексээс илүү хүчтэй нөлөөлнө.

Түүхэн утгыг дахин тооцов. Өдөр бүрийн бүртгэлийн файл хадгалагдсан тул 2026-06-19-ний өдрөөс хойших 93 өдрийн 92-т нь шинэ аргачлалаар дахин тооцоолол хийх боломжтой байлаа. Өгөгдлийн огноо: 2026-09-21.

Дараах хоёр хязгаарлалт гарсныг ил тод мэдэгдэж байна. Нэгдүгээрт, бүртгэлийн файл талбайг бүхэл тоогоор хадгалдаг тул дахин тооцсон утга анх нийтлэгдсэнээсээ бага зэрэг зөрнө: дунджаар 0.22 хувь, хамгийн их зөрүүтэй өдөр 0.33 хувь. Энэ зөрүү нь дээр дурдсан залруулгын нөлөөнөөс арав дахин бага байна. Хоёрдугаарт, 2026-08-21-ний өдрийг дахин тооцох боломжгүй байсан тул хассан бөгөөд шалтгаан нь тухайн өдрийн хадгалагдсан бүртгэлээс анхны утгыг бүрэн сэргээх боломжгүй байлаа.

2026-10-22 — сагсны шалгуурын өөрчлөлт: давхардсан зарыг тодорхойлох дүрэм. 2026-09-21-ний өөрчлөлтөөс хойш хоёр зарыг нэг орон сууц гэж тооцохдоо орон сууцны үзүүлэлт, үнэ болон бид зарыг анх бүртгэсэн өдөр ижил байхыг шаардаж байв. Гэвч нэг орон сууцыг хэд хэдэн зуучлагч өөр өөр өдөр зарлах нь элбэг тул ийм орон сууц медиан тооцоход давхар тоологдсоор байв. Энэ мэдэгдлийн огнооноос эхлэн хотхон, өрөөний тоо, талбай, давхар, барилгын давхрын тоо болон үнэ нь ижил заруудыг нэг орон сууц гэж тооцно.

Нөлөө: индексийн утгатай хотхоны тоо 457-оос 426 болж буурав. Эдгээр 31 хотхонд тусдаа орон сууцны тоо индексийн босго болох тавд хүрэхгүй болсон. Хоёр дүрмийн аль алинаар медиантай 426 хотхоны 51-ийнх нь медиан 2 ба түүнээс дээш хувиар, түүнээс 22-ынх нь 5 ба түүнээс дээш хувиар өөрчлөгдөв. Өгөгдлийн огноо: 2026-10-21.

Шалгалт: өөрчлөхөөс өмнө 2026-10-21-ний заруудаар шалгалт хийв. Шинэ дүрэм өмнөх дүрмээс гадна 1,088 бүлэгт нийт 1,882 зарыг давхардал гэж тооцно. Эдгээр бүлгээс санамсаргүйгээр сонгосон 40 бүлгийн зарын зураг, тайлбарыг нэг бүрчлэн шалгав. Ихэнх бүлэг нэг орон сууцны давхардсан зар байлаа. Эдгээр 1,882 зарын ойролцоогоор 9 хувь нь үнэндээ өөр орон сууц байж болзошгүй гэж тооцов; шийдэх боломжгүй тохиолдлуудыг хэрхэн тооцохоос хамааран энэ хувь 1–14 хувийн хооронд байна. Эдгээр нь голдуу орон сууцны дотор талын зураггүй, ашиглалтад ороогүй барилгын зар байв.

Үргэлжлэл: дүрэм өөрчлөгдсөн өдөр (энэ мэдэгдлийн огноо) индекс болон хотхон бүрийн үнийн цувааг хоёр дүрмээр зэрэг тооцож, хотхон бүрийн өмнөх медианыг тухайн өдрийн хоёр медианых нь харьцаагаар үржүүлэн шинэ дүрэмд шилжүүлэв. Ингэснээр дүрмийн өөрчлөлт нь үнийн бодит хөдөлгөөн мэт харагдахаас сэргийлнэ. Тухайн өдөр хоёр дүрмийн аль нэгээр медиангүй хотхоны өмнөх утгыг харьцуулалтад ашиглахгүй. Ийнхүү холбоогүй бол индекс тухайн өдөр 0.38 хувиар өсөх байсан (2026-10-21-ний өгөгдлөөр тооцов).

Түүх: түүхэн утгыг шинэ дүрмээр дахин тооцож, тусдаа файлаар нийтлэв. Өдөр бүрийн бүртгэлийн файл хадгалагдсан тул 2026-06-19-ний өдрөөс хойш индекс нийтлэгдсэн 123 өдрийн 122-т нь дахин тооцоолол хийх боломжтой байлаа. 2026-09-21-ний дахин тооцоолсон цуваа (index-series-v2.jsonl) өөрчлөгдөхгүй бөгөөд нийтлэгдсэн хэвээр байна. Өмнөх шигээ дахин тооцсон утга анх нийтлэгдсэнээсээ бага зэрэг зөрнө: дунджаар 0.20 хувь, хамгийн их зөрүүтэй өдөр 0.33 хувь (зөрүүг үнэмлэхүй утгаар тооцов). 2026-08-21-ний өдрийг дахин тооцох боломжгүй хэвээр тул хассан. Өгөгдлийн огноо: 2026-10-21.

2026-10-23 — сагсны шалгуурын өөрчлөлт: үзүүлэлт нь зөрүүтэй бичигдсэн давхардсан зар. Өмнөх өөрчлөлтөөс хойш хотхон, өрөөний тоо, талбай, давхар, барилгын давхрын тоо болон үнэ нь ижил заруудыг нэг орон сууц гэж тооцож байв. Гэвч нэг орон сууцыг барилгын давхрын тоог өөрөөр, эсвэл талбайг 1 м²-ийн зөрүүтэй бичиж зарлах тохиолдол байдаг тул ийм орон сууц давхардан тоологдсоор байв. Энэ мэдэгдлийн огнооноос эхлэн хотхон, өрөөний тоо, давхар болон үнэ нь ижил бөгөөд зөвхөн барилгын давхрын тоо нь зөрүүтэй, эсвэл зөвхөн талбай нь 1 м²-ийн зөрүүтэй заруудыг нэг орон сууц гэж тооцно. Давхар нь өөр заруудыг нэгтгэхгүй.

Шалгалт: өөрчлөхөөс өмнө 2026-10-21-ний заруудаас санамсаргүйгээр сонгосон ийм 82 бүлгийн зарын зураг, тайлбарыг нэг бүрчлэн шалгав: 77 нь нэг орон сууц, 1 нь хоёр өөр орон сууц байсан бөгөөд 4-ийг шийдэх боломжгүй байв (барилгын давхрын тоо нь зөрүүтэй 44 бүлгийн 41, талбай нь зөрүүтэй 38 бүлгийн 36 нь нэг орон сууц байв). Мөн ижил аргаар түүвэрлэсэн, давхар нь өөр 13 бүлгийн 5 нь нэг орон сууц, 5 нь өөр орон сууц байсан бөгөөд 3-ыг шийдэх боломжгүй байсан тул ийм заруудыг нэгтгэхгүй.

Нөлөө: тусдаа орон сууцны тоо 9,532-оос 8,932 болж, индексийн утгатай хотхоны тоо 423-аас 417 болж буурав. Эдгээр 417 хотхоны 31-ийнх нь медиан 2 ба түүнээс дээш хувиар, түүнээс 9-ийнх нь 5 ба түүнээс дээш хувиар өөрчлөгдөв. Өгөгдлийн огноо: 2026-10-22.

Үргэлжлэл: өмнөх өөрчлөлтийн адил дүрэм өөрчлөгдсөн өдөр (энэ мэдэгдлийн огноо) цувааг хоёр дүрмээр зэрэг тооцож холбов. 2026-10-22-ны өгөгдлөөр тооцоход цувааг ийнхүү холбоогүй бол дүрмийн өөрчлөлтөөс болж индекс 0.02 хувиар өсөх байсан.

Түүх: түүхэн утгыг шинэ дүрмээр дахин тооцож, тусдаа файлаар нийтлэв: индекс нийтлэгдсэн 124 өдрийн 123-т нь; дахин тооцох боломжгүй байсан нэг өдөр нь өмнөхийн адил 2026-08-21 байв. Өмнөх дахин тооцоолсон цуваа (index-series-v2.jsonl, index-series-v3.jsonl) өөрчлөгдөхгүй. Өмнөх шигээ дахин тооцсон утга анх нийтлэгдсэнээсээ бага зэрэг зөрнө: дунджаар 0.20 хувь, хамгийн их зөрүүтэй өдөр 0.33 хувь (зөрүүг үнэмлэхүй утгаар тооцов). Өгөгдлийн огноо: 2026-10-22.

7. Хууль зүйн байршил

Энэхүү индекс нь зах зээлийн үнийн судалгаа бөгөөд Хөрөнгийн үнэлгээний тухай хуулийн 25.2-т заасан үйл ажиллагааны хүрээнд хамаарна. Энэ нь тусгай зөвшөөрөлтэй үнэлгээчний албан ёсны үнэлгээ БИШ бөгөөд аль нэг үл хөдлөх хөрөнгийн үнэ цэнийн баталгаа болохгүй.

8. Холбоо барих

Асуулт, арга зүйн санал, өгөгдлийн хамтын ажиллагаа: hotkhon.mn · Хотхон Intelligence.

Лиценз: CC BY 4.0 — эх сурвалжийг дурдаж, холбоос оруулбал арилжааны зорилгоор ч ашиглаж болно. Эшлэх: «Хотхон Intelligence, Улаанбаатар Орон Сууцны Үнийн Индекс, hotkhon.mn/hpi/» — өгөгдлийн огноог хамт заана уу. Лиценз нь индексийн цувралд хамаарна; зарын эх мэдээлэл болон төлбөртэй тайланд хамаарахгүй.

Аргачлалын текст сүүлд шинэчилсэн: 2026-07-29 · Өгөгдлийн огноо: 2026-10-27 · Индексийн загварын лавлагаа: CV R² 0.852, медиан алдаа 5.35% (үнэлгээний загвар нь индексийн тооцоонд ашиглагддаггүй — хотхоны профайлын лавлагаа).

Энэ хуудасны тоон утгуудыг monitor/ub_house_price_index.py дугаар бүрт автоматаар шинэчилдэг (data-hpi тэмдэглэгээтэй утгууд) — гараар засах шаардлагагүй.